ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਨਵੰਬਰ, 2025 : ਗੂਗਲ (Google) ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਕੈਮ (scams) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ (warning) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟੈੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ advisory ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਹੁਣ ਫਰਾਡ ਕਰਨ ਲਈ AI ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਰਜ਼ੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
AI ਨਾਲ ਬਣ ਰਹੀ ‘ਫਰਜ਼ੀ’ ਦੁਨੀਆ
ਗੂਗਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ AI ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਐਡਵਾਂਸ digital fraud ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ business, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ Trust and Safety ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਫਰਜ਼ੀ job ads, ਐਪਸ (apps) ਅਤੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ (websites) ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਲੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
Scammers ਨੇ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫਰਾਡ (fraud) ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਯੂਜ਼ਰਾਂ (users) ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਇੰਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ‘ਜੌਬ ਸਕੈਮ’ (Job Scam)
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀਦੱਸ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮ, ਪਤਾ, ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਜਾਂ bank account ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਲਈ “processing charge” ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਸੇ ਠੱਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੁਝ ਅਪਰਾਧੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ‘ਚ ਇਕ “software” ਇੰਸਟਾਲ (install) ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲ ‘ਚ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
(ਗੂਗਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ government officer ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ payment ਜਾਂ financial information ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।)
Business (ਕਾਰੋਬਾਰ) ਤੋਂ ਇੰਝ ਠੱਗ ਰਹੇ ਪੈਸੇ
ਗੂਗਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਹੁਣ business ਨੂੰ ਵੀ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘Review Extortion’: Scammers ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨ ਦੇ Google page ‘ਤੇ AI ਰਾਹੀਂ ਢੇਰਾਂ “One-Star” ਰਿਵਿਊ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਰਾਬ ਰਿਵਿਊਜ਼ (reviews) ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ‘ਚ business ਮਾਲਕ ਤੋਂ ਪੈਸੇ (extortion) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। (ਇਸਦੇ ਲਈ ਗੂਗਲ ਨੇ merchants ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਫਰਜ਼ੀ ਰਿਵਿਊ ਨੂੰ report ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਪਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।)
ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ? (Google ਦੀ ਸਲਾਹ)
ਗੂਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ Play Store ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ Gmail ਤੇ Google Messages ‘ਚ “real-time detection” ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ Black Friday ਅਤੇ Cyber Monday ਵਰਗੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ shopping festivals ਦੌਰਾਨ ਖਾਸ ਅਲਰਟ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ unauthorized downloads ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
