ਲੁਧਿਆਣਾ, 15 ਦਸੰਬਰ, 2023: ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਾਲ 2020-21 ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 9.8 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਮੌਸਮੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਨੁਮਾਨ 33 ਗਲੋਬਲ ਜਲਵਾਯੂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਾਗ੍ਰਹਿ ਸੁਧਾਰ ਸੰਭਾਵੀ ਅਮੂਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੁਕੂਲਨ ਉਪਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2020-2039 ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਰਾਜ ਸਭਾ) ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ ਕਿ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਅਨਾਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2035 ਤੱਕ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (ਐਨ.ਐਮ.ਐਸ.ਏ.) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਐਨ.ਐਮ.ਐਸ.ਏ. ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ‘ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਆਨ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ (ਐਨ.ਏ.ਪੀ. ਸੀ,ਸੀ.) ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਲਚਕੀਲਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੂਡ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨ.ਐੱਫ.ਐੱਸ.ਐੱਮ.) ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਰਾਹੀਂ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ 28 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਇਨ ਕਲਾਈਮੇਟ ਰੈਜ਼ੀਲੈਂਟ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (ਐਨ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਰ.ਏ.) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੈਟਵਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਐਨ.ਆਈ.ਸੀ.ਆਰ.ਏ.ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ, ਮੌਸਮੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਚਕਦਾਰ ਕਿਸਮਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤੀ ਢੰਗ, ਝੋਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੀਆਂ ਵਿਕਲਪਕ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੱਕ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਅੰਤਮ ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਜ਼ੀਰੋ-ਟਿਲ ਡਰਿੱਲ ਬਿਜਾਈ, ਸਿੱਧੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਚੌਲ, ਹਰੀ ਖਾਦ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਨਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਤੁਪਕਾ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ ਆਦਿ।
